Ένα πρώτο εκλογικό ταμείο!

Η εποχή Μητσοτάκη ξεκίνησε κι επίσημα. Ουσιαστικά είχε ξεκινήσει από τις Ευρωεκλογές αλλά για το τυπικό παίξαμε και μία παράταση, όπου λίγα πράγματα παιζόντουσαν. Παρ’ όλα αυτά, είχαμε κάποιες μικρό- εκπλήξεις και εξελίξεις που έχουν την αξία τους. Έκανα μία προσπάθεια να μαζέψω τις σκέψεις μου σε ένα κείμενο των 8-10 λεπτών. Σίγουρα κάτι θα ξέχασα. Για όσους έχουν τόση υπομονή, ακολουθεί:

Το αποτέλεσμα:

Καθαρή, άνετη και μεγάλη νίκη της ΝΔ. Έχει 158 βουλευτές και αρκετά στηρίγματα (ΚινΑλ, Ελληνική Λύση) για να κυβερνήσει όπως ακριβώς εκείνη κρίνει. Και φυσικά να κριθεί. Ο Μητσοτάκης έχει για πρώτη φορά μετά το 2009 και τον Παπανδρέου μία αυτοδύναμη Κυβέρνηση και τα χέρια λυμένα να διαλέξει με ποιους θα δουλέψει και φυσικά προς ποια κατεύθυνση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ με 31,5 και διαφορά στα επίπεδα των Ευρωεκλογών, πήρε το καλύτερο δυνατό που θα μπορούσε με βάση τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν. Σε προσωπικό επίπεδο, το μεγαλύτερο παράπονό μου από το ΣΥΡΙΖΑ, μετά από 4,5 χρόνια διακυβέρνησης, είναι ότι όχι μόνο δεν εξαφάνισε το παλαιοκομματικό αλλά αντίθετα αποφάσισε να γίνει «περήφανος» πόλος του. Κι έτσι παραδίνει τη σκυτάλη στον άλλο πόλο, ο οποίος ισχυροποιήθηκε. Ένας πόλος όπου συστεγάζονται πολλά δεινά του τόπου με ρίζες στο «μαύρο» μας παρελθόν. Κι έρχεται φοβάμαι φορτσάτος να πάρει τη ρεβάνς του. Φυσικά, εις βάρος μας. Κλείνει ένας κύκλος που άνοιξε το 2015, με μια μεγάλη ήττα και μια χαμένη ευκαιρία για την Αριστερά…

Το ΚινΑλ, για κάποιο λόγο, ακατανόητο σε εμένα εμφανίζεται χαρούμενο. Καταλαβαίνω την ανακούφισή του για την αυτοδυναμία της ΝΔ που δε θα το αναγκάσει να συγκυβερνήσει και να φθαρεί αλλά δε βλέπω το λόγο της χαράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ μετά από 4,5 χρόνια με μνημόνιο, δημοψήφισμα, απειρία κλπ, έχασε μόλις 4 μονάδες και το ΚινΑλ δε φαίνεται να ανακάμπτει στα σοβαρά. Εκτός αν χαίρονται που ξεφορτώθηκαν το Βενιζέλο που σίγουρα είναι ένας καλός λόγος να χαμογελάσει κάποιος.  Όπως και να έχει, στα μάτια μου, το ΚινΑλ έβαλε πλάτη και βοήθησε με πάθος τη ΝΔ στη δημιουργία ενός αντί-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου και κλίματος όμως στην κάλπη δεν το εξαργύρωσε. Έκανε τη βρώμικη δουλειά της ΝΔ και εκεί σταμάτησε ο ρόλος του. Τώρα θα πιεστεί και από τις 2 πλευρές και αν δε βρει ρόλο, ταυτότητα και αφήγημα, δύσκολα θα κρατηθεί ακόμα και σε αυτό το 8%.

Το ΚΚΕ, στη ρουτίνα του και στα ποσοστά του. Ισχύει κι εδώ ότι εφόσον δεν παίρνει την πάνω βόλτα μετά από 4,5 χρόνια ΣΥΡΙΖΑ, πότε θα την πάρει;

Προστέθηκαν στη ζωή μας 2 ακόμα προσωποκεντρικά κόμματα (όπως ήταν οι ΑΝΕΛ του Καμμένου και η Ένωση Κεντρώων του Λεβέντη).

Το ΜΕΡΑ25, που πέτυχε να ψαρέψει στη δεξαμενή των απογοητευμένων ΣΥΡΙΖΑίων και του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα. Έχει έναν επικεφαλής με συγκεκριμένα στοιχεία και ένα αρκετά ετερόκλητο ρόστερ στην Κ.Ο. Αναμένουμε με ενδιαφέρον το πώς θα επιλέξει να κινηθεί κι αν εκτός από επικοινωνία θα έχει και ουσία. Και φυσικά περιμένουμε να δούμε αν είναι πυροτέχνημα και ανάχωμα, όπως τουλάχιστον μοιάζει, ή ένας νέος πόλος στην Αριστερά.

Η Ελληνική Λύση: ψάρεψε στα νερά των ΑΝΕΛ και της Χ.Α. Προφανώς και έχει ακραία χαρακτηριστικά και θέσεις αλλά μοιάζει πιο light από τα τάγματα εφόδου της Χρυσής Αυγής. Μένει να φανεί η στάση της απέναντι στη ΝΔ ειδικά σε θέματα που μπορεί να χρειαστεί να ψηφίσουν μαζί (πχ Συνταγματική Αναθεώρηση). Προσωπικά δεν έχω καμία απαίτηση από το συγκεκριμένο σχήμα. Έχει ημερομηνία λήξης.

Η Χρυσή Αυγή μένει εκτός. Η καλύτερη είδηση της ημέρας. Φυσικά οι απόψεις της είναι ακόμα γύρω μας, απλά οι εκφραστές τους μετακόμισαν σε γειτονικούς χώρους, ίσως επιδιώκοντας να αποφύγουν το στίγμα. Πρακτικά, με τη δίκη τους σε εξέλιξη, οι Χρυσαυγίτες βρίσκονται σε δεινή θέση χωρίς πια βουλευτική ασυλία. Μένει να φανεί αν θα εμφανιστεί κανείς «από μηχανής Θεός» να τους σώσει, ή θα πάρουν αυτό που αξίζουν.

Η επόμενη μέρα

Η ΝΔ απρόσκοπτα και με μεγάλη άνεση θα μπορέσει να υλοποιήσει το πρόγραμμά της. Ασφαλώς θα περιμένουμε να δούμε και τι σχέσεις θα διαμορφώσει τόσο με την Ευρώπη όσο και με τις ΗΠΑ. Ο Τσίπρας είχε κατορθώσει να είναι συνομιλητής και να προχωρήσει πράγματα τόσο στην οικονομία όσο και στις διεθνείς σχέσεις. Ο Μητσοτάκης θα ακολουθήσει; Θα επιδιώξει να αλλάξει τις σχέσεις αυτές; Θα το δούμε. Πάντως είναι λεπτές ισορροπίες που μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Ένα παράδειγμα μόνο είναι το ποια στάση θα ακολουθήσει από εδώ και πέρα σε Μακεδονικό και Κυπριακό. Τη «σκληρή» και «πατριωτική» που ως τώρα είχε με το βλέμμα στο εσωτερικό κοινό ή την «ενδοτική» του ΣΥΡΙΖΑ όπως η ΝΔ την χαρακτήριζε;

Την ίδια στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ απέναντι σε μια ισχυρή και σταθερή ΝΔ, θα έχει δύο επιλογές. Να αξιοποιήσει το χρόνο ως αντιπολίτευση για να αλλάξει τα πάντα (στρατηγική, τρόπο να πολιτεύεται, πρόσωπα, προσανατολισμό και πολλά ακόμα) ή να κάτσει ως έχει και με τακτικισμούς να περιμένει τη φθορά της ΝΔ. Ο Τσίπρας με μία σωστή τοποθέτηση παραδοχής ήττας, προανήγγειλε κινήσεις προς το πρώτο σενάριο. Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι θα γίνει μία προσπάθεια αναδιοργάνωσης αλλά δε ξέρω πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει. Έχει επίσης αξία να δούμε τι είδους αντιπολίτευση θα κάνει. Ήρθε επιτέλους η ώρα για προγραμματική και ουσιαστική αντιπαράθεση ή θα δούμε πάλι κορώνες;

Μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να δημιουργήσει ένα προοδευτικό μέτωπο με νέα πρόσωπα και ιδέες ή θα δούμε πάλι ανακύκλωση; Πάντως όπως διαφαίνεται, σημαντικό ρόλο πλέον, κάτω από τον Τσίπρα, θα έχει ο Γιάννης Ραγκούσης, από το Παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ του 2009 που επέλεξε να αντισταθεί στο αντί-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και να προτείνει τη συμμαχία που ήδη άρχισε να υλοποιείται..

Σε όλα αυτά έχει σημασία και η σύνθεση των Κ.Ο. Γνωρίζοντας ποιοι είναι οι 300 της νέας Βουλής δε ξέρω πόσο μπορούμε να αισιοδοξούμε. Δυστυχώς στη ΝΔ οι ακροδεξιά, βαθιά συντηρητική πτέρυγα, πήγε καλά. Πιθανόν η «επιστροφή» ψηφοφόρων από τη Χ.Α, τους ΑΝΕΛ και το ΛΑΟΣ συνέβαλε σε αυτό. Γιατί δεν είναι το ίδιο να κυβερνάς με Πλεύρη, Άδωνη, Βορίδη, Συρίγο, Μπογδάνο, Λοβέρδο και Παπαδημητρίου και το ίδιο με Χατζηδάκη και Μεϊμαράκη. Φαντάζομαι το καταλαβαίνουν όλοι αυτό.

Παράλληλα, βλέποντας τη σύνθεση της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ παρατηρούμε ότι έχει μεν κάποιους παλαιοΠΑΣΟΚους που από νωρίς είχαν καβαλήσει το κύμα (Σπίρτζης, Μωραΐτης και σια) αλλά έχει κατά βάση (σε ένα 70% το υπολογίζω) στελέχη προερχόμενα από τον ΣΥΝ, τα οποία θα στηρίξουν οποιαδήποτε τομή αποφασίσει ο Τσίπρας. Παράλληλα, υπάρχει και μία νέα «συνιστώσα» που προέρχεται από την σοσιαλδημοκρατία αλλά είναι της κατηγορίας Ραγκούση (Ξενογιαννακοπούλου και σια). Μια κατηγορία που μπορεί ευκολότερα να πάει προς τα αριστερά, έχει πιο λίγα βαρίδια και δείχνει να μπορεί να συνεννοηθεί και να συνεργαστεί με μέρος του παλιού ΣΥΝ. Σε αντίθεση με τους παλαιοΠΑΣΟΚους που μπήκαν μέσα, σε λογική κατάληψης κι όχι συνύπαρξης. Και έχει μεγάλη διαφορά! Πάντως είναι ένα ενδιαφέρον τοπία που αξίζει να το παρακολουθήσουμε. Με σκορ 36,8- 30,6 υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ στις ηλικίες 17-34  και το ΜΕΡΑ να πιάνει 6% είναι προφανές ότι υπάρχει πεδίο για την Αριστερά. Το θέμα είναι να υπάρξει όντως μία σύγχρονη Αριστερά, πειστική και γειωμένη.

Χρήσιμες σημειώσεις

  • Ανοίγεται μπροστά μας μία περίοδος όπου μοιάζει να υπάρχει σταθερότητα ως προς το πολιτικό τοπίο. Αυτό δίνει χρόνο για δουλειά και προετοιμασία σε όλους. Δίνει και λίγο χρόνο και χώρο για συζήτηση χωρίς να γαβγίζουμε και να ουρλιάζουμε. Κι είναι ένα μεγάλο στοίχημα να το καταφέρουμε. Ένα θέμα που μπορεί να εφαρμόσουμε και να αξιοποιήσουμε αυτή την συζήτηση είναι η Συνταγματική Αναθεώρηση που είναι σε εκκρεμότητα. Περιέχει σοβαρά θέματα, δικαιωμάτων, Παιδείας, δημοκρατίας και γενικότερα ουσίας.
  • Μπαίνει στη ζωή μας η απλή αναλογική. Με αυτό το σύστημα προβλέπεται να γίνουν οι επόμενες εκλογές. Ακόμα κι αν αποφασίσει η ΝΔ να το αλλάξει, αφενός θα χρειαστεί στήριξη για να το ψηφίσει κι αφετέρου θα χρειαστεί να εξηγήσει το γιατί. Θεωρώ ότι είναι μία χρυσή ευκαιρία να μάθουμε τι σημαίνει απλή αναλογική. Να συνειδητοποιήσουμε ότι απαιτεί μία κουλτούρα συνεργασίας και συνεννόησης αλλά είναι πολύ πιο αντιπροσωπευτική από το τωρινό σύστημα. Και φέρνει όλους προ των ευθυνών τους. Αν, λίγο αυθαίρετα αλλά για την ανάγκη της συζήτησης, κάνουμε την υπόθεση ότι σήμερα είχαμε απλή αναλογική, η κατάσταση θα ήταν κάπως έτσι:

Αυτό σημαίνει ότι δε θα είχαμε αυτοδύναμη ΝΔ αλλά θα μπορούσαμε να έχουμε ένα σχηματισμό Κυβερνητικό με ΝΔ και ΚΙΝΑΛ στους 157. Θα μπορούσαμε επίσης να έχουμε μία αντιπολίτευση που με συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΜΕΡΑ και κάποιων ακόμα (είτε ΚΚΕ, είτε φιλελεύθερων της ΝΔ) θα μπορούσε να ψηφίσει και να περάσει θέματα που αφορούν στα δικαιώματα, την προστασία της 1ης κατοικίας και της εργασίας. Κοινώς θα είχαν όλοι δυνατότητα να είναι παραγωγικοί. Και να κριθούν φυσικά. Είναι μία καλή ευκαιρία να γκρεμίσουμε μύθους και στερεότυπα και να καταλάβουμε τι είναι απλή αναλογική και πόσο άγονη είναι η οπαδική κουλτούρα που κυριαρχεί σήμερα.

  • Δεν ξεφορτωθήκαμε το φασισμό. Έμεινε έξω από τη Βουλή η Χρυσή Αυγή. Αυτό είναι εξαιρετικό νέο για τη δίκη της και ελπιδοφόρα εξέλιξη συνολικά, εφόσον ένα κόμμα με τάγματα εφόδου αποδοκιμάστηκε. Όμως ο φασισμός, ο ρατσισμός και το μίσος υπάρχουν ακόμα, απλά στεγάστηκαν σε πιο politically correct χώρους. Ας μη γελιόμαστε. Δε λύσαμε το θέμα.
  • Είδαμε μία ακόμα προεκλογική περίοδο με μη προγραμματική συζήτηση. Επομένως είχαμε άλλη μία κάλπη όπου επικράτησε η αρνητική ψήφος. Οι πολίτες καταψήφισαν. Το αντί-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο λειτούργησε. Όμως αποτελείται από ένα ετερόκλητο σύνολο που χάνοντας το βασικό λόγο που το έφερνε κοντά (ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε) θα είναι δύσκολο να συνυπάρξει. Κι αυτό είναι ένα θέμα που θα βρει στην πορεία μπροστά του ο Μητσοτάκης. Καλείται είτε να βρει κάτι άλλο να τους ενώνει, είτε να τα πάει τόσο καλά που να είναι ευχαριστημένοι όλοι. Το δεύτερο φαντάζει εξωπραγματικό. Όπως το 35,5% του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 δεν ήταν αριστεροί και δεν θα ακολουθούσαν, έτσι και το 40,5% δεν είναι φιλελεύθεροι όπως ο Μητσοτάκης.
  • Για ακόμα μία φορά διαπιστώνουμε πόσο δύναμη συνεχίζει να έχει ο κόσμος των Media και κυρίως η τηλεόραση. Στη νέα Βουλή θα δούμε δημοσιογράφους- φίρμες. Θα δούμε παράλληλα και ανθρώπους όπως ο Κλέων Γρηγοριάδης που μία «διάσημη» τηλεοπτική του κόντρα πριν το δημοψήφισμα με τη Σαράφογλου (τότε στο MEGA) του έδωσε τόση αναγνωρισιμότητα ώστε να εκλεγεί.
  • Μεγάλος νικητής των εκλογών ο Βαγγέλης Μαρινάκης. Μεγάλος ηττημένος ο Βαγγέλης Βενιζέλος.

Προεκλογική εκστρατεία μπορούν να κάνουν και οι πολίτες

Αυτές τις μέρες είχα άδεια και τις αφιέρωσα πρακτικά στην οικογένεια, συνδυάζοντάς το παιχνίδι, με κάποιες μικροδουλειές στην πόλη. Ζώντας σχετικά κοντά στο κέντρο του Αμαρουσίου, είχα την ευκαιρία να περπατήσω πολλές φορές την αγορά του, κοντά στο Σταθμό του τραίνου για όσους γνωρίζουν. Όπως λοιπόν περπατούσα συζητώντας και παρατηρώντας γύρω με τους γιους μου, συνάντησα πάνω από 5 προεκλογικά κέντρα υποψηφίων, τα οποία και μου υπενθύμιζαν διαρκώς την προεκλογική περίοδο που διανύουμε.

Ως γνωστόν, σε κάθε προεκλογική περίοδο, οι υποψήφιοι ρίχνουν γερό ποδαρόδρομο, γυρνάνε λαϊκές, πλατείες, καφενεία, αγορές και χώρους εργασίας για να “συζητήσουν και να ανταλλάξουν απόψεις απευθείας με τους πολίτες” αλλά και για να ενισχύσουν το επικοινωνιακό τους προφίλ και περιεχόμενο με φωτογραφίες εγκάρδιων χαιρετισμών και προβληματισμένο ύψος σε συζητήσεις. Τώρα και με τα social media τα βλέπουμε (σχεδόν) σε live χρόνο και δε χάνουμε ούτε βήμα τους.

Κάπως έτσι μου μπήκε η ιδέα ότι θα ήταν ωραίο να κάτσει και κάποιος πολίτης να κάνει μία “προεκλογική καμπάνια” με περιεχόμενο από την καθημερινότητά του. Να δείχνει τι πραγματικά συναντά κάποιος περπατώντας το Μαρούσι ή οποιοδήποτε Δήμο αυτής της χώρας.

Να κάνει ένα ωραίο live στο facebook με την περιπέτεια που ζει κανείς προσπαθώντας να κυκλοφορήσει με παιδικό καρότσι (καλά για ΑμΕΑ δεν το πιάνω καν το θέμα) στα ανύπαρκτα, ή γεμάτα εμπόδια (αυτοκίνητα, δίκυκλα, δέντρα, σκουπίδια και πολλά άλλα) πεζοδρόμια με τις σπασμένες πλάκες και τις άπειρες λακούβες.

Να ετοιμάσει μία σειρά από stories στο instagram με τις κυκλοφοριακές παραβάσεις που συναντά (παρκάρισμα, αδιαφορία για τη διάβαση πεζών, οδήγηση ανάποδα σε μονόδρομο και άλλες κλασσικές πια ιστορίες για αγρίους) αλλά και τις λακούβες και την σοβαρή έλλειψη χώρων parking και Μέσων Μεταφοράς.

Να κάνει κι ένα ωραίο infographic με το πόσους ελεύθερους χώρους πρασίνου και αναψυχής διαθέτει η περιοχή του ανά κάτοικο, με όμορφες φωτογραφίες 35 παιδιών σε παιδική χαρά με 2 τσουλήθρες και 4 κούνιες και γηπεδάκι ποδοσφαίρου με σκισμένα όλα τα δίχτυα γύρω-γύρω που στέλνουν τα 7χρονα και τα 8χρονα σε κάθε δεύτερη μπαλιά να μαζεύουν τη μπάλα από τους δίπλα δρόμους.

Μπορεί να φτιάξει και ωραίες ιστοριούλες για το blog του, για το πόσο διαθέσιμοι χώροι και άνθρωποι υπάρχουν για να προσφέρουν στους πολίτες ερασιτεχνικό αθλητισμό. Παιδικό αλλά και ενηλίκων. Να περιγράψει πως εκατοντάδες γονείς καθημερινά τρέχουν σαν Βέγγοι με τα αυτοκίνητά τους για να προλάβουν να πάνε τα παιδιά τους “στο ποδόσφαιρο”, “στο μπάσκετ” και “στο κολυμβητήριο”, πληρώνοντας φυσικά και ένα καλό μεροκάματο για κάτι που κάποτε ήταν αυτονόητο και απολύτως προσιτό για κάθε παιδί.

Φυσικά, μπορεί να προετοιμάσει και ωραία και ψαγμένα video με την άποψη του για το πόσο ο Δήμος του έχει υποστηρίξει την τοπική αγορά ή τους Δημότες του με υπηρεσίες κοινωνικές (ειδικά για παιδιά και ηλικιωμένους αλλά και για ανθρώπους με ανάγκη ενίσχυσης τους εισοδήματός τους). Να περιγράψει για παράδειγμα πόσο εύκολο ΔΕΝ είναι να έχεις το παιδί σου δωρεάν στον ολοήμερο δημοτικό παιδικό σταθμό, πόσο ασφαλείς και λειτουργικές ΔΕΝ είναι οι υποδομές σε σχολεία, ΚΑΠΗ και άλλα τέτοια ασήμαντα.

Το ξέρω ότι δεν έχουμε οι περισσότεροι το χρόνο να αφιερώσουμε καθημερινά κάποιες ώρες για να συντηρήσουμε μία αντίστροφη προεκλογική καμπάνια, ενός πολίτη δηλαδή που περιγράφει προβλήματα και δυσκολίες. Ούτε και τη διάθεση, αν κρίνω από τον εαυτό μου αυτή την περίοδο. Σίγουρα όμως όλοι μας έχουμε λίγα λεπτά να πούμε τι ακριβώς ζούμε, σε όποιον υποψήφιο μας πλησιάσει να μας συστηθεί. Και βρίσκω πολύ πιο χρήσιμο και παραγωγικό να είμαστε έτοιμοι να του περιγράψουμε με σαφήνεια, ευγένεια αλλά και πιεστικά, τα ζητήματα που μας ζορίζουν σε καθημερινή βάση.

Από το να κάτσουμε να κάνουμε μία χειραψία και να χαμογελάσουμε στο φωτογράφο, το βρίσκω πολύ πιο ουσιαστικό. Και είμαι βέβαιος ότι και κάθε υποψήφιος με αγνά κίνητρα θα το βρει κι αυτός πιο χρήσιμο. Πάντα είχα την απορία γιατί οι παρατρεχάμενοι κάθε υποψήφιου Δημάρχου αντί για φυλλάδια μόνο, δεν έχουν και σημειωματάρια. Γιατί δεν καταγράφουν όσα ακούν στο χαρτί τους ή τέλοσπάντων στο smartphone ή στο tablet τους. Ας τους αναγκάσουμε να αρχίσουν να το κάνουν αυτό συστηματικά.