Πρώτες μετεκλογικές σκέψεις

Δεν είναι ακόμα ώρα να γίνουν σοβαρές αναλύσεις με ουσία για το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα. Πρέπει να δούμε πώς διαμορφώθηκε τελικά αυτό το αποτέλεσμα. Γενικά πιστεύω ότι πρέπει κάθε φορά πρώτα να μελετήσουμε κοινωνικά και πολιτικά την ψήφο και μετά να ανοίξουμε το στοματάκι μας ή το blog-άκι μας και να πούμε την- κατά τα άλλα σεβαστή- αποψάρα μας.

ekloges

Αυτό που μπορεί να γίνει είναι να πούμε κάποια πρώτα σχόλια και παρατηρήσεις, περισσότερο επικοινωνιακού επιπέδου, έτσι για το καλό. Αυτό θα κάνω κι εγώ, επειδή ξέρω ότι πλήθος κόσμου περιμένει με κομμένη την ανάσα #not

Το αποτέλεσμα είναι μια προσωπική νίκη του Τσίπρα.  Διαφωνώ σε πολλά από όσα είπε κι έκανε ειδικά το τελευταίο δίμηνο αλλά πρέπει να το παραδεχτούμε, έχει χάρισμα. Ελπίζω από αύριο να το χρησιμοποιήσει επιτέλους και σε μη εκλογικές μάχες, πχ κυβερνώντας! Όχι τίποτα άλλο, αλλά είμαστε πια σε οριακό σημείο. Βασικά είμαστε πέρα από τα όριά μας.

Μεγάλοι χαμένοι οι δημοσκόποι. Δεν έπεσαν απλά έξω. Περιέγραφαν ένα εκλογικό αποτέλεσμα μιας άλλης χώρας. Τελείως αλλού. Και το ερώτημα είναι αν ο λαός κοροϊδεύει τους δημοσκόπους ή αυτοί το λαό. Ή μήπως όλα μαζί;

Πάντως, αν δεν είναι θέμα πρόθεσης αλλά θέμα ικανότητας, θα πρέπει να δουν τι πάει λάθος με τη μεθοδολογία και τα εργαλεία τους και να το πάνε από την αρχή το όλο θέμα.

Χαμένοι ως πρόσωπα πρώτα από όλα η Κωνσταντοπούλου και Θεοδωράκης. Δευτερευόντως ο Λαφαζάνης, ο Βαρουφάκης, ο Σαμαράς (η ήττα της ΝΔ έχει κυρίως τη δική του υπογραφή). Χαμένοι και οι μεγαλοδημοσιογράφοι- opinion makers. Πάλι έφαγαν πόρτα από τον κόσμο.

185343-kalovoli-300x210

Επίσης, παρατηρώντας τα χθεσινά τηλεοπτικά panels, σκεφτόμουν ότι τελικά όντως ο χαρακτήρας των ανθρώπων βγαίνει στα δύσκολα και στις ήττες (ισχύει κυρίως στον αθλητισμό και την πολιτική). Πόσο λοιπόν πολιτισμένο και “επιπεδάτο” είναι σε κάθε ήττα να μιλάνε προσβλητικά και υποτιμητικά για το λαό κυρίως και τους αντιπάλους τους γνωστοί- άγνωστοι δεινόσαυροι της πολιτικής;

Είναι καλή ιδέα νομίζω να καταλάβουν ότι δε φταίει ότι ο λαός που τους θεωρεί χειρότερους από τον Τσίπρα μετά από όλα όσα έγιναν το 7μηνο που μας πέρασε, ή που απείχε σχεδόν ο μισός πληθυσμός γιατί δε τους  θεωρεί λύση. Είναι κατά τη γνώμη τους που είναι βλαμμένος ο λαός. Σοβαρή πολιτική ανάλυση και κυρίως αυτοκριτική!

Μου δημιουργήθηκε και μια απορία χθες. Αυτός ο όρος να είναι και η ΝΔ στην επόμενη Κυβέρνηση σε τι εξυπηρετεί τους δύο (ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι) που το ζητάνε;  Να έχουμε αξιωματική αντιπολίτευση τους φασίστες; Τόσο μικροπολιτικά και μικροκομματικά συνεχίζουν να τα βλέπουν όλα παρά το ότι ο κόσμος εμφανώς δεν τους δείχνει εμπιστοσύνη; Και άλλη μια ερώτηση πάλι από τα panels. Η ερμηνεία ότι ο λαός έγινε πια μνημονιακός πώς προκύπτει; Ακόμα να καταλάβουμε ότι υπάρχουν άπειρα διαφορετικά σκεπτικά για την ψήφο σε κάθε κόμμα; Ως πότε η δημόσια συζήτηση και ανάλυση θα είναι τόσο επιφανειακή; Κι επίσης ως πότε θα συνεχίζουμε να ερμηνεύουμε τα πάντα με τον εύκολο αλλά εξωφρενικά ρηχό διαχωρισμό μνημονιακός- αντιμνημονιακός;

Γενικότερα αναμενόμενη απογοήτευση η 3η θέση της Χ.Α. Μη αναμενόμενες (για μένα) απογοητεύσεις η είσοδος των ΑΝΕΛ αλλά και του Λεβέντη. Καλά, το 5.5% του ΚΚΕ είναι πιο σταθερό και από το P=3.14

Tέλος και ένα παραπολιτικό σχόλιο (τα οποία σιχαίνομαι, αλλά για να ανεβάσω τα νούμερα του site): έχει μεγάλη σημασία η σύνθεση της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και του Ποταμιού, για τις πιθανές πολιτικές εξελίξεις. Επίσης έχει σημασία και το εσωκομματικό ξεκαθάρισμα εντός ΠΑΣΟΚ (παλιοί vs νέοι).

Α, για το φαινόμενο αποχή, τα γράφω ξεχωριστά μιας και το θεωρώ το πιο σημαντικό εδώ.

Η αποχή νικητής, όλοι μας ηττημένοι.

Προσπαθώ να τακτοποιήσω διάφορες σκέψεις μου από χθες. Ξεκινάω με το βασικότερο κατά την άποψή μου θέμα. Την αποχή:

Η αποχή επιβεβαιώνει το ρήγμα στην ελληνική κοινωνία. Κάποιοι νιώθουν (και είναι) στο περιθώριο. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ήττα για όλους μας. Και να συμπληρώσω ότι πιστεύω ότι στο περιθώριο είναι και πολλοί από το 55% που ψήφισαν τελικά.

Αν ήμουν κόμμα (ή Κυβέρνηση) θα έκανα μια αναλυτική έρευνα για τους λόγους της αποχής. με τελικό στόχο προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Κάποια προφανή και αυτονόητα, πιο πρακτικά:
1. Ετεροδημότες. Να βρούμε πώς θα ψηφίζουν πάντα, χωρίς να εξαρτάται από το αν αντέχει η τσέπη τους να ταξιδέψουν.
2. Έλληνες εξωτερικού. Πλέον είναι πολλοί και ιδιαίτερα σημαντικοί για να τους αγνοούμε.
3. Ανανέωση/Ενημέρωση εκλογικών καταλόγων. Αυτό το αστείο έχει κουράσει με τις λίστες με διπλό-αποχή tiresias εγγεγραμμένους και ανθρώπους που έχουν πεθάνει.

Και κάποια περισσότερο πολιτικά: Γιατί τόσος κόσμος νιώθει αδιαφορία και βρίσκει άσκοπο το να ψηφίσει. Αυτό θέλει συζήτηση και ανάλυση σοβαρή και σε βάθος και λύνεται μόνο σε βάθος χρόνου, όπως σε βάθος χρόνου δημιουργήθηκε σαν φαινόμενο. Επιπλέον καλό είναι να χαρτογραφήσουμε και να ερευνήσουμε τους ψηφοφόρους που έριξαν λευκό. Κι αυτό είναι μήνυμα και προσωπικά πιστεύω ηχηρότερο της αποχής. Πήγαν ως την κάλπη για να δηλώσουν ότι δεν τους κάνει κανένας.

Πέρα όμως από το τυπικό νούμερο της αποχής και το ουσιαστικό θα πρέπει να συνυπολογίσουμε και την σιωπή και το κλίμα απογοήτευσης μέσα στο οποίο έγιναν οι εκλογές. Πόσοι από εμάς ψήφισαν με αυτοπεποίθηση; πόσοι συζήτησαν και υποστήριξαν τα πιστεύω τους; πόσοι βγήκαν με ενθουσιασμό από το τμήμα; πόσοι δηλώνουν αισιόδοξοι;

Προεκλογική στρατηγική κι επικοινωνία. Tι μπορούμε να περιμένουμε;

Έχω πει και γράψει ότι με τις εκλογές αυτές δεν σκοπεύω να ασχοληθώ πολιτικά για πολλούς και διάφορους λόγους που περιέγραψα εδώ κι εδώ.

Προσπαθώ να αποφεύγω πολιτικές συζητήσεις, ειδήσεις και κυρίως παραπολιτικούς σχολιασμούς. Περιορίζομαι στα βασικά με ενημέρωση επιλεκτική από το internet. Λόγω δουλειάς όμως και επειδή θεωρώ ότι είναι από τις πιο παράξενες και «κουφές» εκλογές που έχω ζήσει, είπα να τις δω λίγο από επικοινωνιακής- στρατηγικής άποψης. Έτσι για να ακονίσουμε λίγο το μυαλό που μας το καίνε μέρα με τη μέρα η πραγματικότητα και η ανυπαρξία ουσίας.
Έχουμε και λέμε λοιπόν, κάποιες πρώτες σκέψεις πριν καν δούμε τις πρώτες ενέργειες στρατηγικών κινήσεων και επικοινωνίας των κομμάτων (που είναι και ακόμα περισσότεροι πια):

To Πολιτικό Περιβάλλον

Μπορεί να είμαστε μόνο 7 μήνες από τις προηγούμενες εκλογές αλλά το τοπίο έχει αλλάξει τελείως.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι πια «αντι-μνημονιακός» και δεν είναι πια «κόμμα των συνιστωσών» μιας και οι περισσότερες αποχώρησαν. Και από τα σπλάχνα του έχουν προκύψει 2 νέοι «παίκτες», η Λαϊκή Ενότητα και το κόμμα της Κωνσταντοπούλου, που βέβαια πιθανόν να τους δούμε να κατεβαίνουνε παρέα. Το αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ το προεκλογικό δεν μπορεί πια να το αξιοποιήσει. Δεν μπορεί όμως ούτε και ο Λαφαζάνης μιας και το περιβόητο Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης, στις εσωκομματικές διεργασίες προεκλογικά τότε, σταθερά το καταψήφιζε. Αναγκαστικά το αφήγημα του «αντιμνημονιακού μετώπου» πλέον θα είναι η περιγραφή της διεξόδου μέσω εθνικού νομίσματος. Επομένως οι 2 ΣΥΡΙΖΑ πρέπει άμεσα να βρουν, να σχεδιάσουν και να παρουσίασουν ένα νέο «συμβόλαιο» μια νέα πολιτική κατεύθυνση και να πείσουν για αυτά όχι μόνο το 36% εκ νέου αλλά και άλλους. Και όλα αυτά σε 20 μέρες.

Έχει αλλάξει όμως το τοπίο και στην Νέα Δημοκρατία. Σαμαράς τέλος. Κατεβαίνει με προσωρινό (το οποίο έχει θετικά και αρνητικά από στρατηγική άποψης) επικεφαλής τον πιο κεντρώο και σίγουρα μπαρουτοκαπνισμένο Μεϊμαράκη. Είναι βέβαιο ότι η ατζέντα της ΝΔ θα μετακινηθεί προς το κέντρο. Φτάνει όμως αυτό;
Στο στρατόπεδο των ΠΑΣΟΚ (ΠΑΣΟΚ, ΚΙΔΗΣΟ, ΔΗΜΑΡ) τα πράγματα είναι επίσης δύσκολα. Εκτός από τον εμφύλιο που έχει προκύψει από την προσπάθειά τους να ενώσουν τις δυνάμεις τους (!) υπάρχει ακόμα το μεγάλο εμπόδιο που λέγεται απαξίωση. Οι αλλαγές σε ηγεσίες που έγιναν (Γεννηματά, Θεοχαρόπουλος) δεν έφεραν κάποια δραστική μεταβολή κλίματος. Η προηγούμενη γενιά συνεχίζει να κάνει το κουμάντο, με ότι – όχι ιδιαίτερα θετικό- αυτό συνεπάγεται.

Χρυσή Αυγή και Ποτάμι μάλλον είναι οι πιο ανεπηρέαστοι από όσα έγιναν αυτό το 7μηνο. Αν αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την διατήρηση των ποσοστών τους ή τη βελτίωση των επιδόσεών τους μένει να φανεί. Δύσκολα θα τους πάει πιο κάτω πάντως. Το ερώτημα στην δική τους περίπτωση είναι θα αλλάξουν ή έστω θα αναπροσαρμόσουν κάτι στη στρατηγική τους ή θα πάνε με την ίδια λογική για να αποφύγουν τα αυτογκόλ; Να το πούμε αλλιώς, αν θα πάνε για τα πολλά ή θα μείνουν με τα λίγα. Το ερώτημα αφορά κατά βάση το Ποτάμι.

Στην πιο δεινή θέση μάλλον βρίσκονται οι ΑΝΕΛ καθώς αυτοί έχουν το πιο σοβαρό ζήτημα στρατηγικής. Τους ένωνε το «αντιμνημόνιο» το οποίο πια υπέγραψαν. Τώρα τι;
Για το ΚΚΕ δεν χρειάζεται ανάλυση. Θα συνεχίσει ότι έκανε απλά πλέον θα έχει δύο διαφορετικούς ΣΥΡΙΖΑ να τους επιτίθεται.

eklogesss

Οι Ψηφοφόροι

Το κοινό δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα. Είμαι βέβαιος ότι παρακολουθεί με κομμένη την ελπίδα όμως. Όσοι εμπιστεύτηκαν τον ΣΥΡΙΖΑ είναι από απογοητευμένοι και οργισμένοι έως μουδιασμένοι και μπερδεμένοι. Όσοι ψήφισαν τα «μνημονιακά» κόμματα πάλι, τώρα απλά έχουν άλλη μία επιλογή να διαλέξουν.
Το δίπολο μνημόνιο- αντίμνημόνιο πια καταρρέει. Όμως ο διχασμός μένει. Γιατί πολύ απλά δεν αφορούσε αυτό το δίλημμα κατά την ταπεινή μου άποψη. Ο διχασμός είχε, έχει και θα έχει ως αιτία το μεγάλο ρήγμα ανάμεσα στους- όλο και λιγότερους- που επιβιώνουν καλά ή πολύ καλά και στους υπόλοιπους που μέρα με τη μέρα αποκλείονται περισσότερο από βασικά δικαιώματα όπως η παιδεία και η υγεία. Και επειδή δεν ισχύει ο ίδιος αυτός αποκλεισμός για την πληροφορία, τα πράγματα στο πολιτικό και επικοινωνιακό παιχνίδι γίνονται διαρκώς πιο πολύπλοκα και ρευστά.

ekloges1

Το βέβαιο είναι ότι η ανασφάλεια έχει μεγαλώσει. Η οργή μπορεί να μην εκδηλώνεται πολύ δυναμικά αλλά δεν έχει περάσει. Η απογοήτευση δεν βοηθά να σκεφτείς καθαρά, πολύ δε περισσότερο η απελπισία. Οι διακοπές του Αυγούστου μπορεί να έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα αδιαφορίας αλλά η πραγματικότητα γρήγορα θα προσγειώσει τους πάντες.
Σημαντική παράμετρος είναι και η αποχή. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα παραίτησης πιθανόν να την ενισχύσει κι άλλο. Κι αυτό είναι κακό νέο για τη δημοκρατία μας.

Τέλος, ένα καθοριστικό ακροατήριο- group ψηφοφόρων που είναι οι νέοι (ας πούμε χοντρικά ως τα 25) είναι πια σαφές ότι δεν έχουν καμία δέσμευση όχι μόνο με κόμματα αλλά και με ιδεολογικούς χώρους. Αυτό εξηγείται αλλά θέλει μία ολόκληρη, ξεχωριστή κοινωνιολογικοπολιτική ανάλυση που δεν είναι της ώρας. Καθορίζει όμως το αποτέλεσμα η στάση τους. Στο δημοψήφισμα για παράδειγμα είδαμε μια ισχυρή τάση τους στο «αντιδραστικό» ΟΧΙ και μια επαναστατική προσέγγιση στα πράγματα. Επομένως η «σύνεση» του ΣΥΡΙΖΑ είναι αμφίβολο αν θα τους πείσει αυτή τη φορά.

Οι Δημοσκοπήσεις

Εδώ και καιρό οι δημοσκοπήσεις έχουν χάσει την αξιοπιστία τους ως εργαλείο πρόβλεψης. Όσο περνάει ο καιρός χάνουν και την βαρύτητά και την αποτελεσματικότητά τους ως εργαλεία προπαγάνδας. Επομένως δύσκολα, ειδικά σε τόσο ρευστό τοπίο, θα μας δώσουν πολύ χρήσιμο υλικό για να συζητήσουμε.

Οι μετρήσεις των κομμάτων και συγκεκριμένα ποιοτικά στοιχεία τους ίσως- χωρίς να το λέω με σιγουριά- να δώσουν υλικό χρήσιμο για το χτίσιμο επικοινωνιακά της στρατηγικής ή για «διορθώσεις» κατά την διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας. Αν και σε 20 μέρες, δεν μπορείς να κάνεις και πολλούς ελιγμούς.

Η Στρατηγική των Κομμάτων

Αυτό που μένει να δούμε είναι με ποια στρατηγική θα κατέβουν στο γήπεδο τα κόμματα και επομένως πώς θα διαμορφωθεί η επικοινωνιακή τους καμπάνια, με βάση την συγκεκριμένη στρατηγική. Επιχείρησα να κάνω κάποιες προβλέψεις, με βάση το δικό μου πολιτικό και επικοινωνιακό αισθητήριο.

ΣΥΡΙΖΑ
Όπως περιγράφω και παραπάνω, ο ΣΥΡΙΖΑ στερείται αφηγήματος. Επομένως η στρατηγική του λογικά θα κινηθεί σε 2 άξονες. Ο πρώτος είναι ένα νέο σχέδιο (μαντεύω ότι θα έχει τίτλο με λέξεις όπως «διεξόδου», «απεμπλοκή» και «απεγκλωβισμό») το οποίο όμως καλείται να ετοιμάσει σε χρόνο μηδέν, με το κόμμα περιθωριοποιημένο. Αναγκαστικά θα το ετοιμάσει μια συγκεκριμένη ομάδα πέριξ του Τσίπρα, για την οποία προσωπικά έχω πολλές ενστάσεις και αμφιβολίες. Συν ότι, πολιτικά μιλώντας, τα σχέδια τα σοβαρά δεν βγαίνουν έτσι στο πόδι. Θέλουν εσωτερικές συζητήσεις, αναλύσεις, προτάσεις, μελέτες πριν προετοιμαστούν και προταθούν.

Ο δεύτερο άξονας αφορά τα διλήμματα που θα προσπαθήσει να περάσει. Το μνημόνιο- αντιμνημόνιο, πέθανε. Κατά την ταπεινή μου άποψη κακώς επένδυσε και το 2012 και κυρίως το 2015 εκεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν ένα κούφιο δίλημμα. Η λογική λέει ότι τώρα θα επιχειρήσει να βάλει το «παλιό εναντίον νέου» ή το «φθαρμένο εναντίον του άφθαρτου». Θα είχε πολύ καλύτερη τύχη αν το έκανε τον Ιανουάριο. Μπορεί να το υποστηρίξει και τώρα αλλά ως ένα σημείο. Έχει ταβάνι αυτή η επιλογή.

Θεωρώ δεδομένο ότι θα στηρίξει όλη την επικοινωνία του γύρω από τον Τσίπρα. Στο δημοψήφισμα αυτό πέτυχε. Τώρα και πάλι μπορεί να πετύχει. Αλλά και πάλι ως ένα σημείο. Έχει πεπερασμένες δυνατότητες κι αυτό το όχημα επικοινωνιακά. Και αν επιμείνει να πλαισιώνεται από τους ίδιους, πολύ συγκεκριμένους 4-5 (Παππάς, Γεροβασίλη, Φλαμπουράρης, Βούτσης) τότε προβλέπω να μην καταφέρει πολλά. Το μούδιασμα και η απροθυμία στελεχών όπως ο Σακελλαρίδης και ο Τσακαλώτος είναι κακά νέα. Η λειψανδρία σε νέα, φρέσκα πρόσωπα επίσης είναι πρόβλημα. Τη στιγμή που εγώ ισχυρίζομαι ότι υπάρχουν και απλά τα αγνοεί.

Λέξεις κλειδιά που περιμένω να ακούσω πέρα από το παλιό-νέο, είναι «διαπλοκή», «μπροστά», «μέλλον», «πιο έτοιμοι», «ωριμότητα», «τομές».

Τέλος, η «αποστράτευση» του Κορωνάκη ο οποίος σχεδίασε την καμπάνια του 2015 είναι τεράστια απώλεια. Το ίδιο και η μη συμμετοχή του Ανδρέα Καρίτζη. Απώλεια επίσης και η απομάκρυνση της νεολαίας με τη φρεσκάδα και τους πολλούς εθελοντές. Και βέβαια μέσα σε όλα είναι σημαντικό να δούμε πόσο θα επηρεάσουν οι σαρωτικές αλλαγές στη σύνθεση των ψηφοδελτίων. Ειδικά στην επαρχία.

Νέα Δημοκρατία

Χωρίς Σαμαρά πια, με τον- ουδέν μονιμότερον και μάλλον ουδέν καταλληλότερον του προσωρινού Μεϊμαράκη. Αυτό πρακτικά δεν μπορεί παρά να σημαίνει στροφή προς το κέντρο. Και στρατηγικά να το δει κανείς, η ΝΔ από δεξιά της δεν έχει πια τους δυναμικούς ΑΝΕΛ αλλά τους ηττημένους ΑΝΕΛ. Επομένως το κέντρο, στο οποίο στοχεύει και ο Τσίπρας, είναι η δεξαμενή που μπορεί να στοχεύσει.

Σημαντικό πλεονέκτημα του νυν προέδρου σε σχέση με τον προηγούμενο είναι ότι είναι αγαπητός στο σύνολο του πυρήνα των νεοδημοκρατών. Μπορεί δηλαδή να συσπειρώσει καλύτερα. Το γεγονός ότι είναι προσωρινός έχει πλεονεκτήματα (δεν έχει κάτι να χάσει, δεν τον αγχώνει η κομματική ισορροπία) και μειονεκτήματα (τι θα γίνει αν κερδίσει; Μένει ή φεύγει; Ποιος θα είναι Πρόεδρος ΝΔ και ποιος Πρωθυπουργός).

Για τη ΝΔ έχουμε κι ένα πρώτο δείγμα με το πρώτο web banner. Με σλόγκαν «Μας πήγαν πίσω- Τώρα πάμε μπροστά». Μαντεύω ότι η ΝΔ θα προτάξει τη σταθερότητα και την ασφάλεια. Το παλιό- νέο σαν δίλημμα δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι την ευνοεί. Επίσης το success story δεν έπεισε και απορρίφθηκε δις από τον ελληνικό λαό, στη θέση τους δε θα το έπαιζα αυτό το χαρτί. Αν δε, επιλεγεί μια καμπάνια που θα μιλά για δικαίωση μπορεί ακόμα και να γυρίσει μπούμερανγκ μιας και τα έως τον Ιανουάριο πεπραγμένα της, δεν είναι ότι τα νοσταλγεί κιόλας ο ψηφοφόρος. Επομένως βλέπω ως μονόδρομο την επίκληση στη σταθερότητα.

Λέξεις κλειδιά που υποψιάζομαι ότι θα δούμε από τη ΝΔ είναι «δημιουργία», «σταθερότητα», «χωρίς ρίσκα», «χαμένος χρόνος», «πισωγύρισμα», «ιδεοληψίες», «επιχειρηματικότητα».

Ποτάμι

Γενικά δεν έχουν αλλάξει πολλά για το Ποτάμι. Παραμένει το νεότερο χρονικά κόμμα της Βουλής. Συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι έχει προέλθει «εκτός πολιτικής». Συνεχίζει επίσης να είναι πρόθυμος κυβερνητικός εταίρος πασπαρτού. Ανεξαρτήτως πρώτου κόμματος.
Επομένως υποψιάζομαι ότι δε θα θελήσει να εκπλήξει με μια νέα στρατηγική ούτε και με μια πολύ διαφορετική επικοινωνιακή προσέγγιση. Θα πάει στα σίγουρα.
Λίγο πολύ δηλαδή μάλλον μια updated καμπάνια τύπου Ιανουαρίου θα πρέπει να περιμένουμε. Φαντάζομαι ότι προσθήκη στη μηνυματολογία του θα είναι ότι «έβαλε πλάτη για να μείνει η χώρα σε ευρωπαϊκή τροχιά».

Επιπλέον θα περιμένουμε ίσως και πιο εναλλακτικές ενέργειες ως προς την προσέγγισή τους (spots, banners κλπ) με μεγαλύτερη επιρροή από το κλασσικό εταιρικό marketing.
Λέξεις κλειδιά που θα περίμενα είναι το «νέο», το «έξω από την πολιτική», «εγγυητές πολιτικής σταθερότητας», «ευρωπαϊκή τροχιά», «μεταρρυθμίσεις».

ΠΑΣΟΚ/ΔΗΜΑΡ- ΚΙΔΗΣΟ

Δεν ξεκίνησαν καλά. Στην προσπάθειά τους να ενώσουν τις δυνάμεις τους, ξέσπασε τελικά εμφύλιος. Αυτό μάλλον σημαίνει ότι η προηγούμενη γενιά (Βενιζέλος, Παπανδρέου, Σκανδαλίδης και σια) δεν σκοπεύει να κάνει πίσω. Αυτό από μόνο του είναι πρόβλημα.
Αν ήμουν σύμβουλός τους (που δεν είμαι) θα τους πρότεινα να βγουν με τελείως νέα πρόσωπα. Δεν βλέπω καμία τέτοια προθυμία. Πέρα από αυτό, λογικά θα βγουν με συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις μεταρρυθμίσεων και βελτιώσεων του μνημονίου επιδιώκοντας να καταχωρηθούν ως χρήσιμη δύναμη στην επόμενη μέρα. Είτε για το ΣΥΡΙΖΑ είτε για τη ΝΔ.

Αναμένω επίσης να γίνει εκτενής αναφορά στην βοήθεια που φάνηκε να έχει ο Τσίπρας από τους σοσιαλδημοκράτες της Ευρώπης.

Ο μεγάλος κίνδυνος για τα δύο ΠΑΣΟΚ είναι να επιμείνουν στον άγονο δρόμο της δικαίωσης. Από ότι φαίνεται Παπανδρέου και Βενιζέλος (και οι ομάδες τους) συνεχίζουν την ίδια κασέττα. Δε βλέπω πώς θα τους ωφελήσει κάτι τέτοιο.

Αν ήμουν ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ ή Ποτάμι επικοινωνιακά θα φρόντιζα να τους αγνοώ. Να τους υποβαθμίζω αντί να τους τροφοδοτώ με επιθέσεις και διαμάχες με τελικό στόχο να βγουν από το κάδρο. Αν αυτό γίνει συντονισμένα, δε θα με παραξενέψει να τους δω και τους δύο εκτός Βουλής. Δύσκολο, αλλά μπορεί να συμβεί.

ΚΚΕ

Θα προσθέσει απλά μια γραμμή στις ομιλίες τους ακριβώς κάτω από την ενότητα ΣΥΡΙΖΑ και πάνω από την ενότητα ΝΔ, η οποία θα ασχολείται με το Λαφαζάνη. Κατά τα άλλα είναι έτοιμοι από τον Ιανουάριο όπου προεξοφλούσαν ότι κι ο ΣΥΡΙΖΑ θα ακολουθήσει ίδιο δρόμο. Υποψιάζομαι ότι θα επικεντρωθεί λίγο παραπάνω στην ΛαΕ μιας και θεωρητικά είναι αυτή που μπορεί να ανακόψει τις «αριστερές διαρροές» του ΣΥΡΙΖΑ προς το ΚΚΕ.

Λαϊκή Ενότητα

Στερείται όπως κι ο ΣΥΡΙΖΑ αφηγήματος. Δεν αρκεί πια η καταγγελία και η διαφωνία, ούτε και να ισχυριστεί ότι μένει συνεπής στον αντιμνημονιακό αγώνα.
Πλέον θα πρέπει να περιγράψει πειστικά τον άλλο δρόμο. Την μετάβαση σε εθνικό νόμισμα. Αφενός για να το κάνει αυτό θα πρέπει να έχει έτοιμο αυτό το σχέδιο (δεν είμαι βέβαιος ότι το έχει). Αφετέρου αν τυχόν το έχει, θα πρέπει να έχει και το στελεχιακό δυναμικό να το παρουσιάσει (επίσης δεν είμαι βέβαιος ότι το έχει). Υποψιάζομαι ότι από κεκτημένη ταχύτητα τα στελέχη της θα συνεχίσουν να επιχειρηματολογούν κατά του μνημονίου χωρίς να περιγράφουν τη λύση. Και είμαι βέβαιος ότι όλα τα άλλα κόμματα, ιδιαίτερα δε ο ΣΥΡΙΖΑ, σε κάθε ευκαιρία θα τους ζητάνε αυτή τη λύση.

Πολιτικά αλλά και επικοινωνιακά πιστεύω ότι ήταν αρνητική εξέλιξη η μη συμφωνία με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Επιπλέον δε ξέρω πόσο θα την ευνοήσει η συνεργασία με την Κωνσταντοπούλου μιας και εξ ορισμού κάτι τέτοιο θα ανεβάσει τους τόνους. Και πέρα από συσπείρωση ίσως αυτό μπορεί να απομακρύνει «μπουχτισμένους» ψηφοφόρους.

ΑΝΕΛ
Οι ΑΝΕΛ δεν στερούνται απλά αφηγήματος. Στερούνται λόγο ύπαρξης. Δεν ξέρω αν θα μπορέσει να το σώσει ο Καμμένος. Τον Ιανουάριο προς έκπληξη μου, το κατάφερε με το περίφημο τραινάκι του. Τώρα δεν είναι εύκολο.
Το αντιμνημονιακό πια δεν μπορεί να το υποστηρίξει. Μαντεύω ότι η στρατηγική πλέον θα είναι «εγγυητής κάθαρσης». Δεν ξέρω αν μπορεί να πείσει για κάτι τέτοιο, τη στιγμή που ήδη κυβερνά 7 μήνες. Επιπλέον υποθέσεις όπως η πρόσφατη με την offshore του Χαϊκάλη δεν βοηθούν καθόλου.
Δεν θέλει απλά επικοινωνιακή κατεύθυνση το προϊόν ΑΝΕΛ. Θέλει επανατοποθέτηση και νέο positioning. Σε 20 μέρες δε ξέρω αν μπορούν να γίνουν αυτά. Συν ότι δεν πιστεύω ότι έχει και το πιο ποιοτικό ρόστερ για να ανταπεξέλθει.

Το δίλημμα της Αρνητικής διαφήμισης

Κι ένα τελευταίο ερωτηματικό είναι κατά πόσο θα κάνει καλό στα κόμματα να συμπεριλάβουν στην προεκλογική τους καμπάνια “αρνητική διαφήμιση”; Δεν είναι εύκολη η απάντηση αν το σκεφτεί κανείς…

Υλικό υπάρχει άφθονο για να υποστηρίξει κάθε κόμμα μια καμπάνια αρνητικής- για τα υπόλοιπα- διαφήμισης. Το ερώτημά είναι αν θα του κάνει καλό ή όχι. Γιατί γενικά, ειδικά στην Ελλάδα, η αρνητική διαφήμιση τις περισσότερες φορές έφερε αρνητικά αποτελέσματα στον δημιουργό της.

Για όλα σχεδόν τα κόμματα βρίσκω σοβαρούς λόγους να το αποφύγουν αλλά και καλές ευκαιρίες για να το κάνουν. Όπως το σκέφτομαι, το Ποτάμι έχει τις καλύτερες ευκαιρίες να το κάνει. Το ρίσκο όμως είναι κατά πόσο μπορεί το κόμμα που πλασάρεται ως “νέο” κι εκτός πολιτικής να μηνυματολογεί με αρνητικό τρόπο. Γνώμη μου είναι ότι το “νέο” και “διαφορετικό” το συμφέρει να έχει θετικό approach.

Δεν έχω την απάντηση, απλά το αναφέρω ως ένα εργαλείο που έχω μεγάλη περιέργεια αν θα επιλέξουν να το αξιοποιήσουν τα κομματικά επιτελεία και τι αποτέλεσμα θα τους φέρει τελικά.

Ξημέρωσε κανονικά Δευτέρα λοιπόν. Kαι τώρα;

Ο ήλιος λοιπόν κανονικά 7.34 βγήκε. Οι τράπεζες είναι στη θέση τους, ο αστεροειδής δεν μας πείραξε και χαρτί υγείας έχουμε μπόλικο ακόμα. Επομένως έχει έρθει η ώρα να δούμε που βρισκόμαστε, να γίνει ένα πρώτο ταμείο.

ξημέρωμα

Θα προσπαθήσω να μαζέψω τις σκέψεις μου (και τη νύστα μου) και να κάτσω να γράψω ένα μικρό απολογισμό, λίγες ώρες μετά το αποτέλεσμα.

Προφανώς και χαίρομαι για τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Ειδικά όταν θυμάμαι ότι πριν 12-13 χρόνια ξενυχτούσαμε για να δούμε αν θα πιάσουμε το 3%! Και χθες ξενυχτήσαμε για την 151η έδρα! Και διασκεδάζω πολύ με τους γλείφτες που ήδη έπιασαν δουλειά ! Χαμός από φίλους του ΣΥΡΙΖΑ ήδη σε πάνελ και sites, τα σάλια παίζει και μας πνίξουν! Μόνο ο SKAI μένει πιστός, να τα λέμε όλα! Να τους θυμόμαστε όμως όλους αυτούς γιατί σύντομα θα έρθουν να “φιλήσουν” με το δηλητήριό τους τον ΣΥΡΙΖΑ, ας έχουν γνώση οι φύλακες! Προσωπικά, αυτούς τους γλείφτες και τα παράσιτα τους θεωρώ το μεγαλύτερο κίνδυνο για τη νέα Κυβέρνηση.

Βέβαια πέρα από τη χαρά έχω και προβληματισμούς. Τι επιλογές έχει με 149 βουλευτές ο ΣΥΡΙΖΑ;

Να συνεργαστεί με Μπόμπολα και το new entry της διαπλοκής; Με τους γραφικούς και εντελώς αταίριαστους ΑΝΕΛ; Να πάει σε εκλογές; Αυτό το “τρίλημμα” έβαλε η κάλπη στον ΣΥΡΙΖΑ. ; Ένα κακό, πολύ κακό τριλημμα.

Προσωπικά δε θέλω ούτε το 1ο ούτε το 2ο. Το 3ο δε ξέρω αν το αντέχει η χώρα από την άλλη. Η επιλογή “ανοχής” ίσως διατηρεί ιδεολογική καθαρότητα. αλλά καθιστά τον ΣΥΡΙΖΑ όμηρο όλων. Πόσο μακριά να πας έτσι. Από την πρώτη μέρα στα πολύ βαθιά λοιπόν!

Μένει να δούμε πώς θα το διαχειριστεί η ηγεσία του (μιας και συλλογικές διαδικασίες δεν προλαβαίνουν να γίνουν). Ο χρόνος πιέζει και πρέπει άμεσα να κάνει Κυβέρνηση και να βρει και Πρόεδρο Δημοκρατίας.

Στα υπόλοιπα, μερικά σχόλια, ανάκατα έτσι όπως μου έρχονται μετά από μια κουραστική νύχτα.

Τα καλά νέα ότι για άλλη μια φορά στην Κρήτη η Χρυσή Αυγή παίρνει το χαμηλότερο ποσοστό στη χώρα. Τα Ανώγεια κρατάνε… Μηδέν Χρυσή Αυγή. Αλλά το φαινόμενο υπάρχει, οι φασίστες είναι εδώ και πήραν την 3η θέση και ένα σεβαστό ποσοστό. Είναι πια σαφές σε όλους ελπίζω ότι ο φασισμός δεν εξαφανίζεται με επικοινωνιακές προφυλακίσεις. Παιδεία, καταπολέμηση φτώχειας κι υγιές πολιτικό σύστημα είναι τα φάρμακα. Και μία από τις απαιτήσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ είναι να τον «φαρμακώσει» το φασισμό.

Τι δείχνει να έφταιξε για τη μη αυτοδυναμία; Δεν πήγαν οι ετεροδημότες από μεγάλα αστικά κέντρα στην επαρχία να ψηφίσουν. Απείχαν κυρίως οι νεότεροι. Και βέβαια πιθανόν οι 100.000 18αρηδες που δεν ψήφισαν (έργο Ντινόπουλου) ίσως να την έδιναν την 151η έδρα. Και ίσως την 3ή θέση στο Ποτάμι αντί στην Χρυσή Αυγή.

Ως προς τη σύνθεση της νέας Βουλής σε πρόσωπα, δεν έχω ακόμα εικόνα. Οι πρώτες ενδείξεις δεν είναι καλές, τουλάχιστον ως προς τη σύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ. Ο μηχανισμός κάποιων αμετανόητων ΠΑΣΟΚων καλά κρατεί. Η λατρεία του κόσμου σε «φίρμες» επίσης. Όσο για τον περίπατο Μακρή, Τζάκρη και Παραστατίδη, τι να πω, δυστυχώς δε με εκπλήσσει.

Στρατηγική επικοινωνία και εκλογές 2015. Δύο ξένοι ή μήπως όχι;

Ημέρα περισυλλογής ειναι το κλισέ της ημέρας. Ευκαιρία να κάνουμε εμείς της επικοινωνίας ένα μίνι ταμείο για όσα είδαμε κι όσα δεν είδαμε.

Πρώτα από όλα πρέπει να έχουμε για όλους μερικά δεδομένα. Οι εκλογές έγιναν γρήγορα και το διάστημα της προεκλογικής επικοινωνίας ήταν πολύ μικρό και για τα κόμματα και περισσότερο για τα πρόσωπα. Επιπλέον λεφτά πολλά δεν υπήρχαν. Κι αν υπήρχαν καλό ήταν να μην πολυφανούν… Τέλος σε κάθε στρατηγική δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το κοινό-στόχος δεν ειναι ίδιο.

Έχουμε λοιπόν και λέμε:

ΝΔ

Εδώ η στρατηγική άλλαξε 2-3 φορές προφανώς με βάση τις δημοσκοπήσεις αλλά και τη μη αποτελεσματικότητα της. Αρχικά είχαμε φόβο α λα 2012. Δεν τράβηξε. Μετά είχαμε το “όσα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ανέφικτα”. Που και πάλι δεν τράβηξε. Και καταλήξαμε στο “Πατρις-Θρησκεία-Οικογένεια” (για να ελεγχθούν οι διαρροές απευθείας προς ΣΥΡΙΖΑ) και στο δίλημμα Σαμαράς-Τσίπρας όπου ο νυν Πρωθυπουργός είχε προβάδισμα 8-10%. Χθες οι τελευταίες μετρήσεις τους έδιναν ισοπαλία… Δεν πήγε καλά η ομάδα.

https://m.youtube.com/watch?v=gGMrc2Xz02s

ΣΥΡΙΖΑ

Μάλλον ο νικητής της επικοινωνιακής μάχης. Επέλεξε αισιοδοξία και ελπίδα. Μηνύματα που να αφορούν τα πολλά διαφορετικά κοινά-στόχους του και αισθητική μοντέρνα και με φρεσκάδα. Και έξυπνες με σωστή δόση χιούμορ τηλεοπτικές εμφανίσεις. Δούλεψε και πολύ το παραδοσιακό πόρτα-πόρτα, γειτονιά-γειτονιά, το οποίο ακόμα μετράει.Γενικά βασικός στόχος είναι να αποφύγει κάποιο αυτογκόλ στον κεντρικό προεκλογικό σχεδιασμό και το κατάφερε. Σε μια περίοδο χωρίς σοβαρό επικοινωνιακό ανταγωνισμό δε δυσκολεύτηκε ειναι η αλήθεια…

https://m.youtube.com/watch?v=3TyF_tEID-o

Χρυσή Αυγή

Δούλεψε όπως μπορούσε. Κυρίως με YouTube και παραδοσιακούς τρόπους. Το ότι πέρασε απαρατήρητη πιθανόν να μην τους έχει κάνει κακό, σε μια συγκυρία που μόνο αρνητικά νέα θα μπορούσαν να παράγουν….

Ποτάμι

Περίμενα κάτι καλύτερο μιας και ειναι κόμμα με βάση κυρίως επικοινωνιακή και πολύ λιγότερο πολιτική. Στηρίχτηκε στον Θεοδωράκη και σε μια δυναμική digital καμπάνια. Έχω την αίσθηση ότι δεν διέπρεψε. Μερικά spots μάλιστα με καφάσια και κάποια tweets έγιναν βορρά σε μεγαλο τρολάρισμα. Υπήρξε ένα πρωτότυπο και με χιούμορ βιντεάκι υποψηφίου από την Πάτρα, που πάντως ήταν ατομική καθαρά πρωτοβουλία. Έχω την υποψία οτι η επικοινωνιακή στρατηγική ακολούθησε ένα γενικό ξεφούσκωμα όσο περνούσαν οι μέρες.

https://m.youtube.com/watch?v=u9RZ1nLwvLM

ΠΑΣΟΚ

Μετρημένα πράγματα. Πολύ προσεκτικά. Έπαιξε με τη λέξη ευθύνη και την πιθανή ανάγκη για κυβέρνηση συνεργασίας. Πλασαρίστηκε ως χρήσιμο πασπαρτού. Και έδωσε μια μάχη να μην αιμοραγησει πολύ λόγω ΓΑΠ. Πιθανόν πέτυχε να έχει μια αξιοπρεπή παρουσία και ισως ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα.

ΚΚΕ

Το κλασσικό, παραδοσιακό ΚΚΕ. Καρμπόν παρουσία, δοκιμασμένη. Μου έκανε εντύπωση η βεβαιότητα που ανακοίνωσε την αυτοδυναμία ΣΥΡΙΖΑ. Κατά κάποιο τρόπο την ευχήθηκε. Για δικούς του λόγους φυσικά (να μην πιεστεί για συνεργασία ή σε 2ες εκλογές και να χρεωθεί εξ ολόκληρου πιθανή αποτυχία η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ).

ΑΝ.ΕΛ

Η καμπάνια που επάξια κέρδισε το περισσότερο τρολάρισμα. Τους πείραξε λέτε; Εγω λέω ότι έτσι όλοι είδαμε έστω μια φορά τα spots τους. Επίσης η βγαλμένη από τα JUMBO καμπάνια μήπως τελικά είχε καλή στόχευση; Ή να το πω αλλιώς ποιό είναι το κοινό των ΑΝ.ΕΛ; Πόσο διαφέρει από των JUMBO; Έχω την αίσθηση ότι αν τελικά καταφέρει και μπει στη Βουλή παρά το τρολάρισμα αλλα και τις γραφικές κινήσεις και την κακή διαχείριση της υπόθεσης Χαϊκάλη θα οφείλεται στην καλή στόχευση στα πολυ πολύ συγκεκριμένα κοινά στα οποία απευθύνεται. Οι χιουμορίστες, κουλτουριαλρηδες, ψαγμένοι, βαθιά πολιτικοποιημένοι και λοιποί δε θα τον ψήφιζαν ούτως ή άλλως.

https://m.youtube.com/watch?v=C7uys7GSLDY

ΚΙ.ΔΗ.ΣΟ

Δεν ειχε χρόνο. Λίγα πράγματα πρόλαβε να κάνει. Στηρίχθηκε στο brand name Παπανδρέου και στο πιστό κοινό του. Εκεί ελπίζει. Το ερώτημα ειναι αν φτάνει για να πιασει το 3%. Δεν προβλήθηκε πολύ αλλά δεν το βλέπω για κακό αυτό. Στα social media χάρη και στην σχέση του ΓΑΠ με ομάδα με μεγάλη δραστηριότητα εκεί ειχε μια αξιοπρεπέστερη και πιο διακριτή παρουσία. Το κοινό του όμως ειναι στα social media;

Σε μερικές ώρες θα δούμε όλα αυτά πως θα καθρεπτιστούν στην κάλπη. Σε τελική ανάλυση People have the power!

https://m.youtube.com/watch?v=pPR-HyGj2d0

IMG_0395.JPG

Σταύρωσον αυτούς… με την καλή την έννοια.

Ο σταυρός μας είναι όπλο. Έτσι ενημερώνουμε το πολιτικό προσωπικό με ποιά πρόσωπα θέλουμε να τρέξει το μαγαζί που λέγεται είτε Βουλή είτε Κυβέρνηση είτε αντιπολίτευση. Είχα “υποσχεθεί” ότι θα προτείνω κάποια πρόσωπα (για όσους προφανώς τους ενδιαφέρει η ταπεινή μου άποψη). Και εκτός ΣΥΡΙΖΑ και εντός.

Ξεκινάω με τους πρώτους.

Η Μαρία Λυδάκη (Ηράκλειο,ΝΔ) είναι οικογένεια, την εκτιμώ και την προτείνω για το ήθος και γιατί δεν προέρχεται από πολιτικό τζάκι.
Στο Ηράκλειο επίσης σέβομαι και εκτιμώ το δημοσιογράφο Μανόλη Δανδουλάκη που κατεβαίνει συνεργαζόμενος με το ΚΚΕ.
Στην Α Αθήνας με το ΠΑΣΟΚ ο διαδικτυακός φίλος και συχνός, ενδιαφέροντας και πολιτισμένος συνομιλητής Σωτήρης Κατσέλος.
Επίσης Α Αθήνας αλλά με το Κίνημα (του ΓΑΠ) ο Παναγιώτης Παπαχατζής, επίσης twitterας από τους παλιούς και συνάδελφος σε πιο digital στυλ αυτός.
Τελευταίο άφησα ένα πραγματικό φίλο που με εξέπληξε με την επιλογή του αλλά όπως και να χει τον αγαπάμε το Φωτάν (Φώτης Περσιμιτζής-Ηλεία-Τελεία). Με όλους τους παραπάνω διαφωνούμε σε πολλά αλλά εκτιμώ την άποψη και την προσωπικότητά τους.

Δεύτερη δόση προτάσεων, αυτοδύναμα ΣΥΡΙΖΑική αυτή. Σημειώνουμε λοιπόν με μεγάλα και καθαρά γράμματα…
Ξεκινάω με τη γενιά των 30κάτι.
Γιάννης Μπουρνούς στο Νομό Λέσβου κατευθείαν από την Ευρώπη και το ΚΕΑ.
Στην Α Αθήνας δυνατό δίδυμο φορ ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης και ο Νάσος Ηλιόπουλος.
Στη Λευκάδα η Δάφνη Σφέτσα.
Στη Β Αθηνών o Ανδρέας Καρίτζης με το δυνατό μυαλό του.
Και από ελαφρώς μεγαλύτερους αλλά με ίδια φρεσκάδα ο υποψηφιούλης της Β Αθηνών με τον πολιτικό λόγο του γούστου μου Γιώργος Κυρίτσης
!
Στην ίδια περιοχή κι Ευκλείδης Τσακαλώτος, πολύτιμος για την οικονομική μάχη που έρχεται.
Υπάρχουν αρκετοί ακόμα αλλά τους αφήνω να σας τους προτείνουν άλλοι!

Α! Και πολύ προσοχή σε όσους ΔΕ σταυρώνουμε