Το κυνήγι της ουράς μας!

Είμαστε μια χώρα σε σοβαρή και διαρκή οικονομική και κοινωνική κρίση; Είμαστε βυθισμένοι σε μια βαθιά ύφεση και μια ανακύκλωση παλιών και νέων πολιτικών δυνάμεων ουσιαστικά σε ακριβώς ίδιο πλαίσιο; Είμαστε! Δύσκολα θα βρεθεί κάποιος να διαφωνεί.

Ωραία λοιπόν. Και τι κάνουμε; 

Για παράδειγμα με τις βασικές ανάγκες. Τα είδη βασικής ανάγκης λοιπόν στα super markets την τελευταία 6ετία έχουν αυξήσει τις τιμές τους κατά 18%. Λογικό; 

Για παράδειγμα στο θέμα της στέγασης. Στην Ε.Ε ο μέσος όρος συντήρησης του σπιτιού (με τα βασικά φως,νερό, τηλέφωνο, θέρμανση) είναι στο 30% του μηνιαίου εισοδήματος του Ευρωπαίου. Στην Ελλάδα αγγίζει το 50%. Λογικό;

Για παράδειγμα  στο θέμα της αστεγίας. Ενός φαινομένου με γεωμετρική “πρόοδο”. Αυτό που έχει αποτρέψει την μη αναστρέψιμη έκρηξη της κατάστασης είναι, λένε οι γνωρίζοντες, η οικογένεια. Το γνωστό δίχτυ αλληλοστήριξης που για χρόνια λειτουργεί στην Ελλάδα, με τα καλά και τα κακά του. Και τι πολιτικές εφαρμόζονται αυτά τα 6 χρόνια “διάσωσης”; Εξαντλητικές και διαλυτικές γι αυτό ακριβώς το δίχτυ (ΕΝΦΙΑ λόγω ιδιοκατοίκησης, οριζόντιες μειώσεις μισθών και συντάξεων και άλλα κοντόφθαλμα εισπρακτικά μέτρα). 

Για παράδειγμα στο ασφαλιστικό και το φορολογικό. Ψάχνουμε πώς θα εισπράξουμε. Μόνο. Δεν σχεδιάζουμε πώς θα παράγουμε μακροπρόθεσμα και με σχετική ασφάλεια. Ούτε πώς θα αξιοποιήσουμε το παραγωγικό μας δυναμικό (περιοριζόμαστε στο πως θα το ξεζουμίσουμε χωρίς να δίνουμε κίνητρα και φως στο τούνελ). Ούτε και πώς θα αξιοποιήσουμε τις τεχνολογικές δυνατότητες για να σταματήσουμε τη φοροδιαφυγή (πλαστικό χρήμα κλπ)..

Και βέβαια, επειδή το πρόβλημα είναι πρωτίστως πολιτικό δεν κάνουμε κανένα κόπο να αλλάξουμε τις δομικές παθογένειες. Ρουσφέτια, εύκολες λύσεις, διαφθορά και διαπλοκή. Η μόνη μάχη που γίνεται είναι ποιος θα έχει το δικό του μηχανισμό σε όλα αυτά (by the way, αυτό το παιχνιδάκι είναι εξ´ ορισμού χαμένη μάχη για την Αριστερά καθώς για να το κερδίσει πρέπει να μην είναι πια Αριστερά). Δεν ξεκινάμε καν από το απλούστερο. Να πούμε όλη την αλήθεια.

Κυνηγάμε την ουρά μας και από τις πολλές περιστροφές έχουμε αρχίσει να ζαλιζόμαστε επικίνδυνα πια.

“Ασφαλιστική” παράνοια. Πόσες περικοπές σηκώνει η κοινή μας λογική και αντοχή;

Το ασφαλιστικό προφανώς είναι θέμα σύνθετο και απαιτεί λύση σε μια ολόκληρη εξίσωση Πολιτικής Οικονομίας. Κανένας μεμονωμένος “ειδικός” δεν μπορεί να το λύσει στα σοβαρά, θα χρειαστεί σύνθεση πολλών ειδικότητων και μεθόδων. Επομένως δεν πρόκειται να κάνω εγώ ο άσχετος αναλύσεις και υποδείξεις.

ΑΛΛΑ, υπάρχει πάντα αυτό το άτιμο… Μπορεί να είμαι άσχετος αλλά παραμένω ακόμα (ελπίζω) ένας στοιχειωδώς λογικός πολίτης στην πιο παραγωγική ηλικία, που εδώ και κάποια χρόνια κινείται στην πιάτσα και προσπαθεί να επιβιώσει μαζί με την οικογένειά του.

Η πρόταση της Κυβέρνησης λοιπόν ζητάει από τον ελεύθερο επαγγελματία της οικογένειας μου (και μητέρα παιδιού κάτω από την ηλικία που ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ βρεφικός σταθμός δέχεται) εισφορές περίπου 2500 ευρώ (208 ευρω το μήνα). Ο συγκεκριμένος ελεύθερος επαγγελματίας εδώ και 2,5 χρόνια είναι ουσιαστικά με μηδενικά (μεικτά) έσοδα. Διευκρινίζω 0 (μηδέν) μεικτά(όχι καθαρά) έσοδα, πέρα από κάποια σκόρπια που προέκυψαν ουσιαστικά τυχαία κι από τα οποία εισέπραξε και ΦΠΑ και δεν ξεπερνούν το 1/3 του ποσού που ζητάει για ετήσια εισφορά. Και για να συνεχίζει να παραμένει επαγγελματικά ενεργός, εμφανίζει ζημιές, ελπίζοντας σε κάτι στο μέλλον (αφελώς μάλλον εφαρμόζοντας το “η ελπίδα πεθαίνει τελευταία”).

Χωρίς λοιπόν να διεκδικώ το ρόλο κανενός ειδικού, μπορεί να μου πει κάποιος τη λογική αύξησης των εισφορών (από περίπου 1900 που είναι σήμερα) για κάποιον που δεν εμφανίζει εισόδημα επαρκές για την κάλυψή των εισφορών καν και που γι αυτό το λόγο έχει μπει σε ρύθμιση την οποία μετά κόπων και βασάνων εξυπηρετεί; Συγνώμη αλλά αυτό καταργεί τους νόμους της κοινής λογικής.

Είμαι βέβαιος ότι η παράνοια αυτή έχει ακόμα πολλά αντίστοιχα παραδείγματα και πιθανόν ακόμα χειρότερες και απελπιστικές περιπτώσεις. Το ερώτημα είναι απλό. Πόσο μακριά νομίζουν όλοι οι decision και policy makers ότι μπορούμε να πάμε παρά φύση; Με παρανοϊκές αποφάσεις (ανεξαρτήτως ιδεολογικών θέσεων, αυτό το πικρό κομμάτι δεν το αγγίζω καν);

Y.Γ: Δε συζητάμε καν ότι η γενιά των σημερινών 30αρηδων όπως εγώ κατά πάσα πιθανότητα καλείται να εξυπηρετήσει όλη αυτή την παράνοια, πιθανόν χωρίς αντίκρισμα, χωρίς να πάρει καν μια αξιοπρεπή σύνταξη όταν κάποια στιγμή έρθει η ώρα τους.

Κι όπως έλεγε δεκαετίες τώρα ο μεγάλος Λούκι, πρόκειται για απλή αριθμητική

“Δέκα σου παίρνει ένα σου δίνει. Ποιός θα το πει αυτό δικαιοσύνη;

Ένα κι ένα κάνουν δυό, δε θέλει δα πολύ μυαλό”

 

Πόσοι έχουμε καθαρή εικόνα για το τι ακριβώς συμβαίνει με πρόωρες συντάξεις και ασφαλιστικό;

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση του Γιώργου Γιαννόπουλου στο σχετικό Memo  για το πολυσυζητημένο θέμα των προώρων συντάξεων και για το τι πραγματικά μας ζητάνε:

“Πώς θα πείσουμε τους δανειστές ότι ο λόγος που τους ζητάμε κι άλλα χρήματα είναι για να συνεχίσουμε να ξοδεύουμε 125 εκατ.ευρώ το μήνα σε συντάξεις στις ηλικίες κάτω των 55; ”

http://www.athensvoice.gr/the-paper/article/530/η-κυβέρνηση-δίνει-μάχη

Ο ματσαγγάνης γράφει στην AV και η λυμπεράκη λέει στην ερτ ανενόχλητη το περί 125 εκ μηνιαίως για συντάξεις κάτω των 55 (125 δις είπε μάλιστα κατά λάθος). Κατ’ αρχάς τα 125 είναι και θανάτου και αναπηρίας (γήρατος είναι γύρω στα 91 εκ) και ως εκ τούτου το “κατά μέσον όρο 1170 ευρώ μηνιαίως” που γράφει παρακάτω, είναι παραποίηση, αφού αφορά μόνο στις γήρατος. Το ΔΝΤ ζητάει 1,8 δις περικοπές στο ασφαλιστικό (1% του αεπ) φέτος και του χρόνου. Και τελείως να κόψουν τις γήρατος, δεν βγαίνει το νούμερο (και βέβαια πρέπει να τους ρωτήσουν αν όντως εννοούν ότι πρέπει να κοπούν τελείως. Πρόκειται για 80 χιλ άτομα γύρω στα 50-55 που θα βρεθούν χωρίς εισόδημα απ’ τη μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται για γυναίκες , στρατιωτικούς , συνταξιούχους ΔΕΚΟ, ανάμεσά τους και αρκετούς που εξωθήθηκαν σε εθελουσία έξοδο προκειμένου να ιδιωτικοποιηθούν οι επιχειρήσεις που δούλευαν και να απαλλαγεί ο αγοραστής από το βάρος των υπαλλήλων).

Με το “από δω και στο εξής” πάντως, δεν εξοικονομούνται 1,8 δις ετησίως που θέλουν οι “εταίροι”. Άρα μαχαίρι παντού ζητάνε, και απλώς οι ματσαγγάνηδες και οι λυμπεράκηδες ρίχνουν πυροτεχνήματα.

Ο στόχος είναι να πάει 67 για όλους, και κυρίως να ληστέψουν αυτούς που έχουν ήδη πληρώσει 30 χρόνια εισφορές, είναι σήμερα στα 50-55, άνεργοι και χωρίς προοπτική να βρουν δουλειά ως τα 67 τους. Αυτά τα είχαν κατά νου εξ αρχής.

Το να ζητάς από 50χρονο με 30 χρόνια εισφορές πληρωμένες ήδη και προσδόκιμο ζωής 75 να πληρώνει άλλα 10 χρόνια 5 χιλ ετησίως, και να περιμένει να πάει και 67 για να πάρει 1200 ευρώ σύνταξη, ισοδυναμεί με το να θέλεις να του κλέψεις περίπου 450 χιλ.συνολικά. (υπολογισμός με 2% επιτόκιο. ανατοκισμό σε ετήσια βάση, έναρξη ασφάλισης σε ηλικία 23 ετών, με βάση τις τρέχουσες εισφορές του τσμεδε)

Με προσδόκιμο ζωής τα 75,  ζητάει από τον μέσο ασφαλισμένο να επενδύει  στο σύστημα επί 40 χρόνια, ποσό ίσο με την μισή περίπου σύνταξη που θα του δίνει στα 67 του , για 8 χρόνια . Το αντίστοιχο “πακέτο” (με τις ίδιες καταβολές και τις ίδιες απολαβές) αν επιχειρούσε να το πουλήσει ιδιωτική ασφαλιστική, δεν θα το αγόραζε κανείς.

Κατά τον ίδιο τρόπο ο ματσαγγάνης χρησιμοποιεί τα στοιχεία από την διατριβής της χρύσας λεβέντη, για να αποδείξει ότι το ασφαλιστικό σύστημα (γενικώς αφήνει να εννοηθεί, ενώ η συγκεκριμένη μελέτη ασχολείται με το ΙΚΑ και τα συμπεράσματα είναι πιο σύνθετα) είναι υπερανταποδοτικό για τους ασφαλισμένους.

Η ίδια ωστόσο λέει τα εξής:

“H εργασία αυτή επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει το βαθμό ανταποδοτικότητας του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος και να υπολογίσει τον τρόπο με τον οποίο αυτός έχει επηρεαστεί από τα μέτρα λιτότητας της περιόδου 2010-2013 και τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση του 2010. Οι κυριότεροι λόγοι για τους οποίους τα αποτελέσματα πρέπει να αντιμετωπιστούν με προσοχή αναφέρονται εν συντομία παρακάτω.

Οι υποθέσεις εργασίας παίζουν σημαντικό ρόλο στους παραπάνω υπολογισμούς. Για παράδειγμα,η επιλογή ενός διαφορετικού, π.χ.μεγαλύτερου, προεξοφλητικού επιτοκίου θα είχε ως αποτέλεσμα την μείωση της παρούσας αξίας των δια βίου συνταξιοδοτικών παροχών και, ως εκ τούτου, τη μεταβολή των ποσοστών μεταβίβασης. Επίσης, η υπόθεση της ετήσιας αναπροσαρμογής των μισθών σύμφωνα με τα ποσοστά αύξησης των κατώτατων αποδοχών η οποία χρησιμοποιήθηκε για την ανάπλαση του ασφαλιστικού παρελθόντος των ατόμων,παρόλο που μπορεί να αντιπροσωπεύει ικανοποιητικά κάποιες από τις περιπτώσεις, σίγουρα δεν είναι εξίσου συμβατή για όλα τα άτομα του δείγματος. Το ίδιο ισχύει και για την (έμμεση) υπόθεση του μη διακεκομμένου ιστορικού ασφάλισης, η οποία γίνεται κατά τον υπολογισμό των δια βίου ασφαλιστικών εισφορών. Η αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 έτη το 2013 θα συντελέσει επίσης στη μείωση των ποσοστών αυτών για όλα τα δεκατημόρια και ιδίως για τις γυναίκες, οι οποίες το 2008 συνταξιοδοτούνταν με σημαντικά λιγότερα έτη ασφάλισης. Τέλος,ο υπολογισμός της σύνταξης με βάση τους κανόνες του Ν. 3865/10 σε άτομα που συνταξιοδοτήθηκαν το 2008 δεν λαμβάνει υπόψη τις αναπόφευκτες, ως ένα βαθμό,αλλαγές στη συμπεριφορά των ατόμων ως προς την απόφασή τους για συνταξιοδότηση.

Οι κατώτατες συντάξεις, οι οποίες δρουν ως δικλείδες ασφαλείας για την εξασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους ηλικιωμένους, φαίνεται να αποτελούν το σημαντικότερο παράγοντα αναδιανομής εισοδήματος από το κοινωνικό σύνολο προς τους συνταξιούχους. Τα μέτρα λιτότητας του 2010-2013, τα περισσότερα εκ των οποίων άφησαν ανεπηρέαστες τις πιο χαμηλές συντάξεις, είχαν ως αποτέλεσμανα εντείνουν την προοδευτικότητα των μεταβιβάσεων, μειώνοντας αισθητά τα ποσοστά μεταβίβασης στα υψηλότερα δεκατημόρια εισφορών. Η μεταρρύθμισητου 2010 υπολογίζεται ότι θα μειώσει ακόμα περισσότερο το μη ανταποδοτικό σκέλος των συντάξεων, οι οποίες όμως κατά μέσο όρο παραμένουν υπερ-ανταποδοτικές. Εξαίρεση φαίνεται να αποτελούν οιάρρενες ασφαλισμένοι με τις υψηλότερες δια βίου εισφορές, των οποίων οι δια βίου συνταξιοδοτικές παροχές καθίστανται υπο-ανταποδοτικές. Το εύρημα αυτό είναι ανησυχητικό, μιας που η ύπαρξη υπο-ανταποδοτικών συντάξεων εξασθενεί τα κίνητρα για μεγαλύτερη διάρκεια ασφάλισης και καθιστά τη πρόωρη συνταξιοδότηση πιο δελεαστική επιλογή για τους ασφαλισμένους.

Εν κατακλείδι, παρατηρούμε ότι η σύνδεση εισφορών-παροχών στο μεγαλύτερο ασφαλιστικό φορέα της χώρας εξακολουθεί να παραμένει χαλαρή. Σε αντιστοιχία μετα αποτελέσματα των Mylonas & de la Maisonneuvre, οι συντάξεις του ΙΚΑ φαίνεται ότι παραμένουν υπερ-ανταποδοτικές, με μειωμένους όμως βαθμούς απόδοσης των εισφορών τόσο λόγω τόσο των πρόσφατων μέτρων λιτότητας, όσο και λόγω των αλλαγών που θα επιφέρει η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 2010. “

Παρατηρήσεις από  Mihalis Panayiotakis

Οι πρόωρες συντάξεις είναι το “Welfare Queens” της Ελλάδος. Στόχος της σχετικής συζήτησης είναι να καταγγελθούν 5 “εύποροι” προκειμένου να κοπούν οι συντάξεις σε 1000 φτωχούς. Σημειώνω πως τα ποσά που αναφέρονται στους πίνακες της ΗΔΙΚΑ είναι προ φόρων, εισφορών και κρατήσεων. Η κατηγορία των γήρατος κάτω των 50, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις πως αποτελείται κυρίως από στρατιωτικούς. Επίσης δεν συνυπολογίζει πως αν βγάλεις μαζικά 50ρηδες στην ανεργία θα υπάρξει κόστος και στο ότι θα παίρνουν επιδόματα ανεργίας, απορίας κτλ, – αλλά πουθενά δεν προβλέπεται αύξηση τέτοιων πόρων, ενώ βέβαια αν *δεν* συνταξιοδοτήσεις τους στρατιωτικούς ή τους αστυνομικούς, κανένα άμεσο όφελος δεν θα έχεις γιατί θα αυξηθεί κατά ακόμα περισσότερο το μισθολόγιο. Επίσης καμία μνεία δεν γίνεται στο ότι αυτή τη στιγμή η μισή Ελλάδα (και δεν είναι σχήμα λόγου) επιβιώνει / την κουτσοβγάζει από τις συντάξεις των παπούδων και γιαγιάδων. Αν θέλεις να επεκτείνεις την κοινωνική καταστροφή στην Ελλάδα σήμερα δεν υπάρχει πιο καίριος και οριζόντιος τρόπος από το να μειώσεις την συνταξιοδοτική δαπάνη περαιτέρω. Τέλος κανένας δανειστής δεν ζητά την αναδιανομή συντάξεων. Την περικοπή ζητάνε. Η απαίτηση για κόψιμο του ΕΚΑΣ δείχνει ότι δεν ενδιαφέρει κανέναν από την άλλη πλευρά το ποιος ζει και ποιος πεθαίνει. Είναι μια άσκηση που στόχο έχει να βγάλει νούμερα που θα στηρίξουν τα καταγέλαστα οικονομετρικά μοντέλα του ΔΝΤ περί βιωσιμότητας του – μη-βιώσιμου κατά γενική παραδοχή – Ελληνικού χρέους, και να βγάλει αυτά τα νούμερα πατώντας επί – κυριολέκτικά εδώ – επί πτωμάτων. Και βέβαια να πιέσει πολιτικά την Ελληνική κυβέρνηση.

Πηγή: https://www.facebook.com/notes/%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82/memo-%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C/10153508247107652?pnref=story